|
SAFKAFKAS ARISI
Kafkas Arisi :
Kafkas arisinin (Apis mellifera Caucasica) ana
yurdu Kafkasların dağlık bölgesidir. Kafkasların alçak ovalarında sari
abdomen halkalı olan Apis mellifera Remipes alanlarına kadar değişik lokal
formları bulunmakla birlikte bizi ilgilendiren, dağ arisi da denen yüksek
rakımlı bölgelerin uzun ve karlı kışına adapte olmuş siyah renkli
arılardır.
Dış Görünüşü:
(Morfolojik Özellikleri)
Diğer
arılardan daha iridirler. Gözden çıkan isçi arıların ağırlıkları 70 - 80
mg.dır. Kitin esmer renktedir. Geçit formlarının ilk abdomen halkasındaki
iki adet kahverengi leke bulunur. Dağlık yöre Kafkaslarının tüm abdomen
halkaları siyahtır. Kıllarda gri renk baskındır. Erkeklerin thoraksları
siyahtır. Ari ırkları içinde en uzun dilli olanıdır. Uzun dilleri
sayesinde derin tüplü çiçeklerden de nektar toplayabilirler. Dil
uzunlukları 6.6 - 7.25 mm. dır. Ortalama 7.09 mm Cubital indeks 2.16 ile
normaldir.
Koloni
Davranışları: (Fizyolojik Özellikleri)
İyi bir yavru yetiştiricisidir. Kuvvetli
koloniler teşkil eder. Kıştan zayıf çıkar, ilkbahar basında gelişme çok
erken baslar ve düzenli seyreder. Koloninin gelişme sürecinde ana ari bir
günde 1100 - 1500 yumurta yumurtlayabilir. Gömeçler üzerinde sessizdir.
Kontrol için çerçeveler kovandan çıkarıldığı esnada bile yaptıkları islere
devam eder. Uysaldır, hırçın ve sokucu değildir. Çok düzgün gömeç yapar ve
sırlar. Göz sırları koyu renklidir. Propolisi çok taşır ve kullanır. Balı
ilk önce kuluçkalığa, sonra da ballığa depolar. Güçlü bir yiyecek toplama
yeteneğine sahiptir. Fazla bal yapar ve yavru gözlerine yakin depolar.
Yeni yiyecek kaynağı aramada çok basarilidir. Zengin nektar kaynaklarını
çok iyi değerlendirir. Kit kaynaklardan da en ekonomik yararı sağlar.
Yağmacılık eğilimleri fazladır. Doğal oğul verme eğilimleri zayıftır.
Araştırmalar normal şartlardaki kolonilerin % 13 ünün oğul verdiğini
göstermiştir. Doğal habitatlarında ağır ve uzun kış şartlarında üstün
kışlama yeteneğine sahiptir. Sonbaharda küçük bir delik hariç, uçuş
deliğinin diğer kısımlarını propolis perdesi ile kapatır. Yiyecek
depolarını çok iyi korur ve tutumlu kullanır. Sayılan bu özellikleri ile
Dağ arisi olarak da adlandırılan Kafkas arıları, kişi soğuk ve karlı
iklimlerde basarili, dünyadaki iki önemli ari ırkından birisidir.
Kafkas arisi, ABD’nin kuzey eyaletlerinde, Kanada’da, Orta ve Kuzey
Avrupa ülkelerinde, Rusya’nin hemen her yerinde, Çin’de, Mançurya ve
Moğolistan’da, Orta Asya Cumhuriyetlerinde ve soğuk iklime sahip diğer
bazı ülkelerde basari ile kullanılan en önemli arı ırkıdır.
·Kafkas Arisinin Kuzeydoğu Anadolu Bölgesindeki
Mevcut Durumu
Gezginci
aricilik başlamadan önce Ardahan, Artvin, Kars ve bazı çevre illerde
Kafkas arisi saf olarak bulunuyordu. Çünkü doğal coğrafya Kafkas
arılarının saf olarak kalabilmesini sağlıyordu. 1950’li yıllarda gezginci
arıcılığın başlaması ile bu illere çevre bölgelerden gelen farklı ırktan
Suriye arisi, Iran arisi, Anadolu arısı ve Muğla arısı gibi arılar Kafkas
arisini melezlemişlerdir. Artik bu illerde Kafkas arisi saf olarak
bulunmamaktadır. Saf Kafkas arisi 1983 yılında Ardahan’ın Posof ilçesi
dolaylarında bulunabilmişken, bugün Posof ve çevresinin de melezlendiği
görülmektedir. Zaman zaman Artvin-Zeytinlik , bölgesinde, bazen de
Posof’ta konaklayan (ve melezlenmiş olan) Ardahan Aricilik Üretme
İstasyonu kolonileri ile 1999 yılında başka bölgelerden getirilerek
Ardahan köylülerine dağıtılan 1550 koloni bu melezlenmeyi tetiklemiştir.
Ayrica Akdeniz Bölgesinden gelerek Ardahan’da konaklayan bir ana ari
üretim isletmesi de, tüm bölgeye ana arılar satarak melezlenmeyi daha da
hızlandırmıştır.
Kafkas arisinin bulunduğu bu bölgenin çevresindeki
Iran, Ermenistan, Suriye ve Anadolu arılarının tamamı sari abdomen halkalı
arılardır. Siyah renkli Kafkas arisi, çevreden gelen sari renkli
kolonilerle melezlendiğinde, Kafkas koloniler de sari renkli isçi arılar
ortaya çıkmaktadır. Böylece melezlenme kolayca
görülebilmektedir.
·Camili Havzası’nda Saf Kafkas Irki Ari Varlığının
Belirlenmesi
Artvin ilinin
Borçka ilçesi Camili Havzası’ndaki tüm kolonilerin saf Kafkas olarak
kalabildiği, 1998 ve daha sonraki yıllarda yapılan bilimsel çalışmalarla
belirlenmiştir. |
